Pedagogika Montessori opiera się na przekonaniu, że każde dziecko posiada naturalną potrzebę poznawania świata i wewnętrzny potencjał do samodzielnego rozwoju.
Zadaniem dorosłego nie jest przekazywanie gotowej wiedzy, lecz stworzenie warunków, w których dziecko może odkrywać, doświadczać i uczyć się poprzez własną aktywność.
Dzieci rozwijają się w różnym tempie, mają odmienne zainteresowania i potrzeby. Dlatego w Montessori nie oczekujemy, że wszystkie będą robiły to samo, w tym samym czasie i w ten sam sposób.
Przestrzeń Montessori jest starannie przygotowana z myślą o potrzebach rozwojowych dzieci. Każdy przedmiot ma swoje miejsce, a materiały są uporządkowane i dostępne na wysokości dziecka.
Dzieci mogą samodzielnie wybierać materiały, korzystać z nich tak długo, jak potrzebują, a następnie odkładać je na miejsce.
Porządek, estetyka i przewidywalność otoczenia sprzyjają koncentracji, poczuciu bezpieczeństwa i niezależności.
W Montessori dziecko ma swobodę wyboru pracy, miejsca i czasu jej wykonywania. Wolność ta nie oznacza jednak dowolności.
Dzieci uczą się szanować innych, przestrzegać wspólnych zasad i dbać o otoczenie.
W społeczności mieszanej wiekowo młodsze dzieci obserwują starsze, a starsze mają okazję rozwijać odpowiedzialność i troskę o innych.
W ten sposób stopniowo kształtuje się wewnętrzna dyscyplina, która nie wynika z systemu kar i nagród, lecz z rozumienia zasad wspólnego życia.
Nauczyciel Montessori przede wszystkim obserwuje dziecko, rozpoznaje jego potrzeby i przygotowuje otoczenie odpowiadające aktualnemu etapowi rozwoju.
Nie wyręcza dziecka w czynnościach, które może ono wykonać samodzielnie. Pokazuje, wspiera i pozostawia przestrzeń do własnych prób, odkryć i popełniania błędów.
Jego zadaniem jest pomagać dziecku stawać się coraz bardziej niezależnym.
„Pomóż mi zrobić to samemu”.